Küçük ve Alakasız Şeyler

Burayı bir yandan da kişisel bir blog olarak kullanmayı umuyorum; ama gerginlik nasıldır bilirsiniz. Yazmaya değer bir şeyinizin olmadığını düşünürsünüz ve bu yüzden zaman geçer ve zaman geçtikçe daha çok gerilirsiniz; çünkü iki yazınızın arasındaki uzaklık artmaktadır. Bu gerginlikle iyice yazamaz hale gelirsiniz ve zaman yine geçer ve geçer ve geçer. Başıma gelen bu. Ülkenin gündeminde bunca şey olurken ve bunca şey de sürekli değişirken ne onlardan bahsedebildim, ne de kendimden. Kitaptan bahsedemedim; çünkü sürekli kitaptan bahsetmek istemiyorum. İlgimi çeken daha küçük şeylerle ilgili de konuşamadım; çünkü bunlar küçük şeylerdi ve şu ya da bu şekilde alakasız göründüler. Artık buna son veriyorum.

Yaklaşık üç haftadır Ayvalık’tayım. Buna tatil denir mi blmiyorum; çünkü “tatil” sözcüğü “ödül”ü çağrıştırıyor ve bir ödülü hakedecek şekilde yorulduğumu, çalıştığımı düşünmüyorum. Ya da şöyle diyeyim: “Buraya gelmek için bir çaba sarfetmedim.” Dolayısıyla almam gerekenden çok daha az keyif alıyor olabilirim; ama ne yapayım, insan kafasının çalışma şeklini kolay kolay değiştiremiyor. Bir çeşit ikiyüzlülük olabilir; ama bir arkadaşımın düğününe gideceğim İzmir’de birkaç gün geçirmek daha tatil geliyor benim için (ve oraya gitmem gerçekten de çaba gerektirecek).

Devam ediyorum. Son iki aydır George R. R. Martin’in “Buz ve Ateşin Şarkısı” serisini okuyorum. Açıkçası birkaç hafta içerisinde beş kitabı da bitirmek istiyordum; ama araya Barış Bıçakçı, Yekta Kopan, Filiz Özdem, Hakan Günday girdi. Serinin ikinci kitabını daha yeni bitireceğim. Bazı kitapları ister istemez inceler gibi, çalışır gibi okuyorum. Bu git gide daha çok kitapta başıma gelmeye başladı. Şimdi Martin’in kitaplarını okurken sürekli olarak bir dünya yaratmak, geniş kurgular, “plot twist”ler (bu terimin Türkçesini umutsuzca arıyorum) üzerine kafa yoruyorum. Bir yandan da yazacağım bir sonraki şeyle ilgili notlar alıyorum; ama dikkat ederek. Bir kurgunun içerisine bu kadar dalmışken ondan fazla etkilenmem çok olası.

Yazmak istediğim bir uzun metraj film senaryosu var. Aylardır “yazmak istediğim” deyip duruyorum kendime; ama bir türlü başlayamadım. Ne zaman başlarım onu da bilmiyorum; Ekim ayı gelmeden ilk taslağını bitirebilsem çok mutlu olurum.

Ha bu arada, Bilgi Üniversitesi’nde “İletişim Bilimleri” doktorası yapıyorum. Yani başlayacağım. Ekim’de… Bunların yanı sıra beni heyecanlandıran birkaç proje, birkaç fikir, birkaç olasılık daha var; ama konuşmak için hep çok erken. İlerleyen günlerde tek tek hepsinden bahsedebileceğimi umuyorum.

Şimdiden iyi bayramlar,

Orçun.

Öcüler Yetişkinler İçin Öcüler

Çocukluğun, çocukluğumun çok önemli olduğunu düşünüyorum. Okuduklarım, izlediklerim, dinlediklerim hiçbir zaman tam olarak idrak edemeyeceğim bir şekilde etkilemişlerdir beni. Eminim başkaları için de geçerlidir aynı şey. Uzun süredir çocukken maruz kaldığım hikayelerdeki korku ögeleri üzerine düşünüyordum. Sonunda Kayıp Rıhtım sitesi için bu konuyla ilgili “Öcüler Yetişkinler İçin Öcüler” başlıklı bir yazı kaleme aldım.

Yazıyı dilerseniz, buraya tıklayarak Kayıp Rıhtım sitesinde, dilerseniz buraya tıklayarak bu site üzerinden okuyabilirsiniz. Daha sonra bulmak isterseniz yukarıdaki menülerden, “Bazı Şeyler” altında bulabilirsiniz.

İyi geceler,

Orçun.

Uzun Bir Teşekkür Listesi

Gökyüzüne Düşen Kız çıktı. İlk kitabım çıktı. Zannediyorum birkaç gün içerisinde türlü kitabevlerinde bulabileceksiniz. Ben bugün kapımda kargoyu, ve içinden çıkan kitapları görünce büyük bir şaşkınlık yaşadım. Umarım sizler de okurken benzer bir şaşkınlık, heyecan ve mutluluk hissine kapılırsınız. Kitabın macerasıyla ilgili, nasıl da iki yıl önce aşağı yukarı bu zamanlarda ilk taslağını yazmayı bitirdiğimi, sonraki iki yılda başından neler geçtiğini uzun uzun anlatabilirim ve muhtemelen bir gün anlatmak isterim de; ama bugün o gün değil. Bu yazı o yazı değil. Bu yazı “teşekkür”lerle ilgili. Bahsi geçen o koskoca iki yılda, öncesinde ve sonrasında şu ya da bu şekilde kitaba değmiş insanlara, hafızamın el verdiği ölçüde kimseyi atlamamaya çalışarak teşekkür etme çabam. Eğer herhangi birinizi atlıyorsam, şimdiden özür diliyorum. Yeterince planlı ve programlı bir yazı değil bu. Kronolojik bir sıra, kitaba en büyük etkiden en küçük etkiye doğru bir liste yok. Aklıma gelen isimler var. Her bir ismin benim için ve kitap için bir değeri var.

Herhalde başlangıcı anne ve babamla, Zeynep Gülden ve Mehmet Mustafa Can’la yapmam doğru olacaktır. Onların azami etkisi bulunan bazı fizyolojik ve genetik etkenler sonucu buradayım. Bunun da ötesinde 23 yıllık destekleri bu kitapla ilgili pek çok şeye doğrudan veya dolaylı olarak vesile oldu. Kazandırdıkları okuma hevesi, benim bir şeyler uyduruyor oluşuma anlayışla yaklaşımları ve en önemlisi de bu işi önemsediğimi farkettikleri noktada benimle aynı ciddiyeti paylaşmaları nedeniyle onlara teşekkür borçluyum. Bir de çok şirinler. Ayvalık’talar.

Ağabeyim Ogan Cemal Can var. Gitar çalabilen oydu. Çizim yapabilen oydu. Daha çok kitap okuyan oydu. Daha iyi balık tutan oydu, daha iyi matematik, daha iyi her şey. “Yazmak” konusunda çabalamadığı ve böylece bunu benim elimden almadığı için ona çok teşekkür ederim. Ayrıca daha ilkokuldayken yazdığım ve/veya anlattığım öyküleri her seferinde ilgiyle dinlediği için de. Bazı zamanlar öyle heyecanlanırdı ki; ben yazmaya üşendiğim zamanlar kendisi kağıt ve kalemi alır, bana hikayeyi anlattırır, anlattıklarımı yazardı. Belki de o yaşta ağabeyimin anlattıklarıma olan ilgisi ve beni sürekli iteklemesi olmasa şimdi böyle işlere kalkışamazdım.

Lisede bir edebiyat hocam vardı. Rahmetullah Koç. Geçen gün izlediğimiz bir film üzerine Kırmızı Saçlı Kız ile konuşuyorduk. “Böyle hocalar gerçekten var mı? Öğrencisine kitap veren, destekleyen, böyle yol gösteren…” Var. Bir edebiyat sınavında, sınavın 30 puanlık bölümü için kısa bir öykü yazmamızı istemişti. Yüzyıllardır açılmamış bir kapı… cümlesiyle başlaması gerekiyordu. O sınavdan iyi bir not alamadım; ama kağıtları verirken Rahmetullah Hoca öykümü çok beğendiğini söylemişti. Sonrasında çalışmalarımla ilgili bana pek çok kez destek oldu, yorumlarını verdi; ama en önemli öğretisi o sınav kağıdıyla olmuştu. Güzel bir öykü ile iyi yazılmış bir öykünün farklı olması…

Can Koçak. Gönderdiğim hiçbir öyküyü, hiçbir yazıyı rafa kaldırmadı. Her seferinde, en kısa zamanda okuyup geri döndü bana. Gökyüzüne Düşen Kız’ın yolculuğu boyunca da sayısız kez yorum yaptı kitaba. Beğenmediği şeyler konusunda her zaman acımasız, beğendiği yerler konusunda ise her zaman fazla heyecanlıydı. Yaptığı yorumların bir kısmı kitapta doğrudan karşılıklarını buldu. Bir kısmı üzerine bir türlü anlaşmaya varamadık. Kitabın basılı halinde de “Hayır şöyle olmalıydı yahu,” dediği, diyeceği pek çok yer olacak; ama önemli değil. O, kitabı sizlerden önce okuyan birkaç insandan biri. Bundan sonra da hep ilk okuyanlardan olacak.

Hakan Tunç Kayıp Rıhtım sitesinin sahibi. Yıllar öncesinden de tanıdığım biri. Hem kitap hakkındaki yorumları için, hem de kitabı sahiplendiği için teşekkür ederim. Bu süreçte öyle zamanlar oldu ki; kitapla ilgili editörün istediği düzenlemelere benden daha fazla tepki verdi. Ona sorarsanız bu kitabın çok daha uzun olması gerekiyordu.

Gökyüzüne Düşen Kız’ı yazmaya başladığımda aklımda bir internet sitesinde gördüğüm duyuru vardı. Bir yayınevi çocuk kitabı yarışması yapıyordu. Heyecana kapılmıştım. Yazmayı bitirince yarışmaya gönderirim, beğenirlerse basılır, hayallerim gerçek olur… O sırada arkadaşım Ali Pınarbaşı’nın babası, Hidayet Pınarbaşı’yla tanıştım. Ona tamamlanmış bölümleri gönderdiğim zaman yarışmayı boşvermemi, kitabın üstüne ciddi düşünmemi, eğilmemi söyledi. İyi ki de söylemiş. Sabretmeyi, zamanını beklemeyi öğrenmemi sağladı. Ayrıca bu iki yıllık süreçte pek çok kez kitabın üzerinden geçerken bana altın değerinde öğütler de verdi. Bir şeyin sanki başka bir şey olduğunu söylüyorsam neden öyle olduğunu da söylememi, kitapta içine girdiğim ortamları ayrıntılarıyla vermemi söyledi. Verdiği öğütlerin ne kadarına uyabildim bilmiyorum; ama kitabı okursa hayal kırıklığına uğramayacağını düşünmek hoşuma gidiyor.

Hakkında sayfasına göz gezdirdiyseniz 2012 yılının Ocak ayında Yekta Kopan’ın Kediler Güzel Uyanır kitabından “Fil Mezarlığı” öyküsünü kısa filme uyarlamaya karar verdiğimi biliyorsunuzdur. İnsanın hayatında bazı anlar, bazı kararlar vardır. O sırada nelere vesile olacağını, göründüğünden çok daha büyük bir olay olduğunu farkedemezsiniz. Öyküsünü kullanmak için izin istediğim o ilk e-postayı attığım an da öyle bir andı. Gökyüzüne Düşen Kız’ın bugün YKY’den çıkmasıyla sonuçlanan bir dizi olayların başlangıcı o e-postaydı. Hem Gökyüzüne Düşen Kız özelinde, hem de çok daha geniş bir bağlamda, vesile olduğu tüm güzellikler için Yekta Kopan’a çok teşekkür ederim.

Kalem Ajans‘la, Nermin Mollaoğlu’yla bu şekilde tanıştım. Bende ne gördü, nasıl güvenebildi bilmiyorum; ama ona bir bayram öncesi “Elimde böyle bir dosya var; ama ne yapabileceğimi bilmiyorum” dediğim zaman bayram sonrasında bana YKY’nin dosyayla ilgilendiğini, üzerinde çalışmak isteyip istemediğimi sordu. Bu kadar çok, bu kadar güzel işi bir arada, tüm seyahatleriyle birlikte nasıl yapıyor bilmiyorum. İçimden bir ses doğaüstü güçleri olduğunu da söylemiyor değil; ama her nasıl yapıyorsa iyi ki yapıyor. Beni temsil ettiği, kolladığı, uydurduğum şeyleri başka insanlarla paylaştığı için çok teşekkür ederim, çikolatalı ve frambuazlı bir pastayla teşekkür ederim.

Zannediyorum her ilk yazar gibi benim de editörlerin nasıl insanlar olduğuna dair bir fikrim yoktu bundan önce. Hatta korkuyordum bile; çünkü Google’da semptom aratınca kanser olduğumuza kanaat getiren İnternet öyküleri sağolsun, her yerde editör tarafından kitabı parçalanan, bambaşka bir kitaba dönüşen insanların hikayesi vardı. Filiz Özdem editörlüğümü yaptığı için ne kadar şanslı olduğumu daha yeni yeni idrak edebiliyorum. Kitapla ilgili her zaman dürüst ve sözünü sakınmayan bir tavrı vardı. Başta alışmakta zorlansam da sonradan farkettim ki; tam da istediğim şey buymuş zaten. Ben sadece onu yazmayı biliyorum çünkü. O ise benim yazdıklarımdan bir kitap çıkarmayı biliyor. Her aşamada, en ufak mantık hatasından (“kiremit bir yolda yürüyorlar demişsin; ama kiremit çatıda olur biliyorsun değil mi?”) en ince alt metne kadar (“burada söylediklerin birbirine ters düşüyor, yayınevine gelsen iyi olur”) her şeyde beni aradı, fikrimi aldı. Zannediyorum bazı şeylerde onu ikna etmeme izin verdi, diğerlerinde ise ikna olmam için elinden geleni yaptı. Belki başka editörlerle çalışmadığım için böyle düşünüyorumdur; ama açıkçası umrumda da değil. Editörüm o olduğu için çok mutluyum, çok şanslıyım. Umarım pek çok kereler daha birlikte çalışabiliriz.

Buket Topakoğlu’yla hiç tanışmadım. Sadece kitabın içinde bölüm başına bir-iki tane siyah beyaz çizim olacağını biliyordum. Kitabın içindeki çizimleri ve kapağı ilk gördüğüm zaman yaşadığım şaşkınlığı anlatamam. Benim beynimden çıkan sözcüklerin başka bir beyinde çizimlere dönüşmesi, bazıları tam hayalimdeki gibi, bazıları hayal edemeyeceğim şekilde etten kemikten şeylere bürünmeleri inanılmazdı. Buket Hanım’a harika çizimleri için teşekkür ederim.

Ve bir de kitabın da ithaf edildiği iki kişi var. M. Melis Uslu ve Nil Bilge. Tüm bu kitabın çıkış noktasının o anda uydurulmuş bir masal olması bugün çok garip geliyor. Kırmızı Saçlı Kız’ı bir gün uyku tutmamıştı, telefondaydık ve ona bir hikaye anlatmam gerekiyordu. Bugün okuduğunuz kitabın anahatları o yirmi dakikalık telefon konuşmasında çıktı işte. Bundan ta iki buçuk yıl önce… Sonrasında uzun süre zorladı beni Melis Uslu yazmam için; ama direndim.

Sonra teyzem Elif Bilge’nin kızı, güzel kuzenim Nil Bilge’yle konuştuk bir gün. Yıllar önce, ben lisedeyken, bir başka kuzenime bir öykü yazdığımı, sonra bunu kitap gibi bastırıp hediye verdiğimi duymuş. “Ben de isterim!” dedi. Çok ciddiydi. Onun da hakkıydı kendine bir kitap yazılması.

İşte bu şekilde M. Melis Uslu ve Nil Bilge beni bu kitabı yazmaya ikna etmiş oldular. Onlar olmasaydı, bu kitap ve belki de bundan sonra çıkabilecek hiçbir kitap olmayacaktı. İşte bu yüzden onlara teşekkür ediyorum. Bu kitabı, ve daha adı bile konulmamış pek çok kitabı onlara ithaf ediyorum.

Başta da söylediğim gibi, adını atladığım biri olursa affola. Anneannem, dedem, dayım, teyzelerim, halalarım, arkadaşlarım teker teker dahil ve şahit oldular bu sürece. Ve tabii ki hepsi şu ya da bu şekilde etkilediler kitabı ve beni.

Son bir teşekkür daha ileride bu kitabı okuyacak herkese gidiyor. Ben, benim çocukken hoşlanabileceğimi düşündüğüm bir kitap yazmaya çalıştım. Umarım okuyan herkesin içinde küçük-büyük bir yer, bir iz bırakır. Umarım başkalarının da okumasını isteyeceğiniz bir kitap olur.

Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

A. Orçun CAN

Hubschrauberlandeplatz Patenti

2012 yılının başından beri aralıklarla katıldığım Kayıp Rıhtım Aylık Öykü Seçkisi bu ay 4. yaşını kutluyor. Bu vesileyle seçkide sık sık yazan bazılarımızdan birer öykü istediler. Bu öyküleri yazarken tek bir sınırlamamız vardı. Birer hayran kurgusu olmalıydılar (fan fiction). Ortaokul ve lisedeyken hayran kurgularını ne kadar sevdiğimi, dahası sevdiğim kitaplar hakkında benim de nasıl hayran kurguları yarattığımı hatırlıyorum. Gerek dünyada, gerekse Türkiye’de bazı yazarların geçmişinde hayran kurgularıyla ilgilendiğini görüyoruz (buna “Grinin Elli Tonu” yazarı E. L. James de dahil). Kiminin boşuna emek veya çalıntı diye yaftaladığı bu metinleri ben hem yazarken, hem de okurken çok eğleniyorum. Sizlerin de seçkide yer alan 16 öyküyü beğeneceğinizi düşünüyorum.

Hayran kurgusu yazmak için ben “Pushing Daisies” dizisini seçtim. Dizi, Amerika’daki yazar grevinden kötü etkilenmiş ve büyük yapım maliyeti de sorun olunca ikinci sezonunun ortasında apar topar yayından kaldırılmıştı. “Hubschrauberlandeplatz Patenti” adıyla yayımlanan öyküme buradan, seçkideki tüm öykülere ise buradan ulaşabilirsiniz.

Umarım hoşunuza gider,

Orçun.

Merhaba!

Kim olduğunuzu bilmiyorum; ama geldiğiniz için teşekkür ederim. Umarım aradığınız şeyi bulursunuz. Hatta aramadığınız bir şeyi bulup da sevinirseniz beni de sevindirirsiniz. İlk kitabım, Gökyüzüne Düşen Kız Temmuz ayı içerisinde kitabevlerinde yerini alacak. Zaman ilerledikçe, çıkış tarihi yaklaştıkça ben de yavaş yavaş burayı dolduracağım. Yıllardır ilgilendiğim ve aralıklarla da olsa severek yaptığım blog tutma uğraşına da buradan devam edeceğim. Yukarıdaki bağlantıları kullanarak kim olduğumla, bana nasıl ulaşabileceğinizle ilgili bilgilere erişebilirsiniz.

Umarım en az benim kadar güzel bir gün geçiriyorsunuzdur.

İyi günler,

Orçun.